Inspiratie voor de menselijke maat

Sorry, this entry is only available in Dutch.

Compassie Concreet 5: Luisteren

Wanneer luisteren om te reageren overgaat in luisteren om te begrijpen ontstaat er echt contact. – Onbekend

Echt luisteren is een oprechte poging doen om de ander te verstaan. Je zegt tegen de ander impliciet: jij bent belangrijk. We horen vaak wel de woorden van een ander en gaan er direct autobiografisch mee aan de slag. We luisteren in een stand om te reageren of we zitten op het puntje van onze stoel om een advies te geven of oplossing aan te dragen, nog voor de ander klaar is met praten. We luisteren vanuit ons eigen wereldbeeld, met onze eigen gedachtes, oordelen en uitgangspunten. Onze reactie heeft vaak weinig te maken met de ander. Om echt te kunnen luisteren is het handig om jezelf goed te kennen: je uitgangspunten, dogma’s, je vooroordelen en je valkuilen. Luister daarom ook regelmatig aandachtig naar jezelf. Pas als we echt luisteren zullen we anderen begrijpen. Stephen Covey benoemt vijf niveaus van luisteren: negeren, doen alsof, selectief luisteren, actief luisteren en echt luisteren. Met compassie luisteren betekent echt te luisteren, bijvoorbeeld naar het antwoord op de vraag: “Waarmee kan ik je helpen?” Wanneer je werkelijk luistert hoor je ook wat er niet gezegd wordt. Dat kan alleen als je stil bent en niet in gedachte invulling geeft aan de woorden van de ander.

Compassie concreet
Kopieer de luisterthermometer vijf keer op een A4tje en print uit (Download Luisterthermometer). Houd vandaag voor vijf gesprekken met patiënten bij op welk niveau je luisterde. Je kunt het aan de patiënt ook navragen of je hem goed begrepen hebt.

  1. Wat leer je hiervan? Wanneer lukt het om goed te luisteren, wanneer niet? Wat heb jij nodig om goed te kunnen luisteren?
  2. Oefen eens met de volgende manier van luisteren bij een patiënt waarmee de communicatie normaal gesproken stroef verloopt. Je stelt je voor: ‘deze persoon gaat mijn leven veranderen.’ Met zo’n instelling is het niet moeilijk om aandachtig te luisteren. Hoe is dat?

 

Over de auteur: Irene Muller-Schoof

(more…)

Compassie Concreet 4: Aandacht

Het is hier fantastisch, ik wou dat ik erbij was – Lama Surya Das

Echt contact met je patiënt hebben betekent dat je met je volle aandacht bij de ander bent vanuit jouw volledige aanwezigheid. Je luistert, bent stil, zonder oordelen of invullen voor de ander. Als iemand echt contact met je heeft ervaar je iets bijzonders, een verbinding van hart tot hart. Je voelt je gehoord en gezien, serieus genomen. Dat geeft vertrouwen in jou als zorgprofessional. In de dagelijkse praktijk doe je het bewust of onbewust. Soms kan het moeilijk zijn om in volle aandacht bij je patiënt te blijven. Door een volle agenda, vermoeidheid of anderszins. We horen een paar zinnen van een patiënt en interpreteren snel: “dat is er met haar aan de hand”, “het verhaal klopt niet” of “dat zal wel meevallen”. Ondertussen is het contact verbroken, we horen de ander niet meer. Hoe kun je oefenen in dat echte contact? Je kunt beginnen met het oefenen met jezelf. Ervaar bewust wat er in jezelf leeft en doe dan even niets. Je eigen vrolijkheid, ongeduld, levenslust, slordigheid bemerken zonder oordeel, omarm het. Als je in aandacht bij jezelf kunt zijn, accepterend en vriendelijk is de stap naar de ander al gezet.

 

Compassie concreet

  1. Oefen met aandacht voor jezelf. Op het moment dat je bijvoorbeeld verdrietig, blij of geïrriteerd bent door een patiënt ga je met je aandacht naar het gevoel, benoem het zonder het te veroordelen. Sta er bij stil en bemerk wat er gebeurt. Een diepe ademhaling kan hierbij helpen.
  2. Wanneer je erg druk bent en veel gevoelens opspelen kan het nodig zijn om je even terug te trekken om weer contact met jezelf te kunnen maken. De deuren en luiken dicht doen, stil zijn, het bij je van binnen gezellig maken, het vuur opstoken of bloemen neerzetten. Dit kun je letterlijk en figuurlijk doen. Als jij weer lekker in je vel zit kun je met meer aandacht zorg verlenen.
  3. Ervaar eens bewust echte aandacht van een ander. Bij wie ervaar je dit? Hoe is dat om te ontvangen? Wat doet dat met je?
  4. Luister vandaag eens heel bewust met volle aandacht naar een patiënt, zonder invullen. Hoe is dat? Is dat anders dan je normaal doet? Wat levert het je op? En wat levert het je patiënt op?
  5. Leestip en inspiratie voor dit blog: Mededogen is zonder grenzen, Tom Kamphof.

 

Over de auteur: Irene Muller-Schoof

(more…)

Compassie Concreet 2: Begroeten

Je moet van twee kanten komen om elkaar te ontmoeten, je moet jezelf in de ander durven zien, zonder in die ander te verdwijnen. – Stef Bos

Het eerste contact dat we met patiënten hebben is vaak de begroeting. Maar in een begroeting ontstaat niet altijd contact met elkaar. Contact maken is de eerste stap bij het opgang brengen van verdere communicatie, een gouden kans dus! Sta eens stil bij de onderdelen van de begroeting:

  1. De afstand tussen jou en je patiënt op het moment van begroeting: blijf je zitten achter een bureau met een computerscherm tussen jou en je patiënt in of sta je op en loop je naar hem*) toe?
  2. Je lichaamshouding: draai je je lichaam open naar je patiënt, sta je rechtop of zit je met afgezakte schouders?
  3. Handen schudden: geef je een ferme hand of een paar vingers?
  4. Aankijken: kijk je je patiënt vriendelijk aan? Zak je bij kleine kinderen tot ooghoogte?
  5. Namen noemen: noem je duidelijk je naam en noem je de ander bij naam? Zeg je u of jij? Wanneer kies je u en waarom?
  6. Je toon: gebruik je een vriendelijke toon om de ander op zijn gemak te stellen of hou je je hier niet zo mee bezig?

De begroeting is een kans om vertrouwen te winnen, de ander te ontmoeten, je met de ander te verbinden. De uitdaging is om je subtiel bij de ander aan te sluiten, terwijl je jezelf blijft. Maak gebruik van dit belangrijke moment om de ander op zijn gemak te stellen en neem de tijd om elkaar te ontmoeten.

Compassie Concreet:

  1. Experimenteer eens met ‘invoegen’ als je deze week een patiënt begroet, waarbij je aansluit bij de expressie van je patiënt. Wat valt je op? Hoe is het voor je om eerst naar de patiënt zijn uitdrukkingskracht te kijken en daarop te reageren? Hoe is het voor de ander?
  2. Experimenteer eens met een begroeting die volgens jou allerhartelijkst is. Is dat een andere begroeting dan normaal? Wat weerhoud je om elke patiënt allerhartelijkst te begroeten?
  3. Weet je wat je dagelijks met jouw lichaamstaal uitdrukt? Vraag het eens aan je partner, een goede vriend of familie. Wat leer je ervan om te weten hoe je bij anderen overkomt?
  4. Leestip: Iemand zien staan: zorgethiek over erkenning, Annelies van Heijst, Uitgeverij Klement

 

Over de auteur: Irene Müller-Schoof

(more…)

Compassie Concreet 1: wat is het voor jou?

Het komende jaar zullen we tweewekelijks een kort blog plaatsen waarin Irene Müller-Schoof compassie met tips en oefeningen concreet maakt voor zorgverleners. Hieronder de aftrap:

Compassie

Wij kunnen elkaar pas wezenlijk zien als ik de moeite neem mijn ogen te sluiten om door die van jou de wereld te aanschouwen – Jill Gerritsen

Het Charter van COM-passion for Care beschrijft het begrip compassie uitgebreid: het vermogen om anderen te behandelen zoals je zelf behandeld wil worden. Door vriendelijk te zijn, grootmoedig en vergevingsgezind, gastvrij, hulpvaardig en attent, nieuwsgierig, met een luisterend oor en met volle aandacht aanwezig, empathisch en in contact, respectvol, begripvol en erkennend. Dit vraagt moed, zelfreflectie en zelfcompassie. De diamant compassie kent veel facetten. Op deze plek zal het licht steeds schijnen op een kant van compassie in relatie tot werken in de zorg. Wanneer je werkt in de zorg heb je in toenemende mate te maken met efficiëncy en zul je soms bewust moeten kiezen de menselijke maat in het oog te houden. Compassie tonen aan patiënten en hun familie is heel belangrijk.

 

De beweging Compassion for Care heeft als doel compassie (terug) te brengen in de kern van de gezondheidszorg. Doe mee als het je aanspreekt, verkondig, verspreid en deel. Volg je hart, want dat klopt!

Compassie Concreet:

  1. Lees en teken de Charter of Compassion for Care
  2. Tweet dat je hebt getekend of deel het op je Facebook-pagina!
  3. Meld je aan bij onze Linkedin Community en deel je ideeën en ervaringen.

 

Over de auteur: Irene Müller-Schoof

(more…)

TEKEN HET CHARTER VAN COMPASSION FOR CARE

Teken nu

Momenteel hebben mensen het charter getekend